Toplumsal alanda “plaza dili” ya da “plaza konuşması” kavramları ile ifade edilen plaza değişkesi, Türkiye’de 1990’lardan bu yana benimsenen neoliberal politikaların bir sonucu olarak ortaya çıkan bir konuşma biçemidir. Büyük şehirlerde bulunan ve ulus aşırı ticaretle ilgilenen çok uluslu şirketlerde çalışan bireylerce sergilenen bu konuşma biçemi, son yıllarda yoğun biçimde görünürlük kazanmıştır. Plaza değişkesinin sahip olduğu bu görünürlük, bu değişkeye yönelik çeşitli görüşleri ve değerlendirmeleri beraberinde getirmiştir. Bu çalışma, bireylerin plaza değişkesine yönelik sunduğu değerlendirmeleri dil ideolojisi kavramıyla ele almakta ve plaza değişkesine yönelik sergilenen dil ideolojilerine açıklama getirmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede çalışma, Ekşi Sözlük’te bireylerin plaza değişkesine yönelik yaptığı değerlendirmelere odaklanmakta, bu değerlendirmeleri toplumsal-göstergesel bir yaklaşımla incelemekte ve ortaya çıkan dil ideolojilerinin oluşumuna açıklama getirmektedir. Çalışmanın en temel bulgusu, plaza değişkesi bağlamında ortaya çıkan dil ideolojilerinin, erken Cumhuriyet döneminde dil ve eğitim alanlarında gerçekleştirilen yenilik hareketleriyle içsel bir bağlantıya sahip olduğudur. Bununla birlikte çalışma, dil ideolojilerinin bireylerin farklı ilgileri, çıkarları ve farkındalık düzeyleri çerçevesinde çeşitlilik gösterdiğini bulgulamıştır.

Anahtar Sözcükler: Plaza değişkesi, dil ideolojisi, Dil Devrimi, belirtisellik