Duruş ve sesbilgisel değişken algısı
English title: Stance and perception of phonetic variable
Author(s): Emre Yağlı
Journal: Dil ve Edebiyat Dergisi
Volume & Page no: 16(1), 39-59
DOI: –
Konuşmada bulunan sesbilgisel değişkenlerin hangi toplumsal anlamlarla algılandığı toplumdilbilimin son yirmi yılında sıklıkla yöneltilen araştırma sorularından biridir. Bu soruya yönelik geliştirilen kuramsal tartışma ise toplumsal anlamın üretim ve algı sırasında devimsel ve bütünleşik bir bilgi birikimi ile toplumda var olduğu yönündedir. Algı ile birlikte gelen toplumsal anlam, konuşmanın hangi bağlamlarda algılandığı ve dinleyicinin algıyı gerçekleştirirken hangi toplumsal bilgiye eriştiği gibi değişkenlere bağlıdır. Bu yönelimle çalışma, dilsel biçimler ve toplumsal anlam arasındaki geleneksel ve basmakalıp bağlantıyı açıklamak için toplumdilbilimin son dönemlerinde kullanılan belirtisellik ve toplumdilbilimsel duruş kavramlarına ilişkin tartışmaları sunmakta ve bu tartışmayı Türkçedeki [ɹ] sesbilgisel değişkeni üzerine gerçekleştirilen bir grup görüşmesi verisini durum olarak ele alarak uygulamaktadır.
Anahtar Sözcükler: Duruş, toplumdilbilimsel duruş, toplumsal anlam, konuşma algısı
Perception of phonetic variables alongside social meanings has been the preliminary research question in the field of sociolinguistics in the last twenty years. The theoretical debate fostered in answering this research question is that the social meaning is found dynamically and cumulatively in the society during production and perception. The nature of social meaning in perception is dependent upon such factors as which contexts are found in the environment where the perception occurs and what social information is accessed by the listeners. In that vein, this study presents the current discussions on the notions indexicality and sociolinguistic stance that have been employed to bring an understanding to the conventional and stereotypical relationships between linguistic form and social meaning in the recent stages of sociolinguistics, and employs it on two group interviews as a case that has been conducted on the perception of the sociophonetic variable [ɹ] in Turkish.
Keywords: Stance, sociolinguistic stance, social meaning, speech perception
Yağlı, E. (2019). Duruş ve sesbilgisel değişken algısı. Dil ve Edebiyat Dergisi, 16(1), 39-59.